Tijdens de duur van de arbeids­overeenkomst Het welzijn van de werknemer

Bescherming tegen psychosociale risico's op het werk

Het welzijn van werknemers op de werkvloer komt de laatste jaren steeds meer onder druk te staan. Steeds meer doen met minder, torenhoge verwachtingen en de druk om altijd bereikbaar te zijn hebben een impact op het psychosociaal welzijn van de werknemers en leiden tot stress, depressies en burn-out met arbeidsongeschiktheid tot gevolg.

Reeds in 2002 werd aan de Wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk een psychosociaal onderdeel toegevoegd. Hierdoor werd het klassieke concept van welzijn gevoelig uitgebreid en omhelst het sindsdien ook de psychosociale risico’s. Bij aanvang werd dit enkel toegespitst op grensoverschrijdend gedrag bestaande uit geweld, pesten en ongewenst seksueel gedrag. Naderhand kwam men echter tot het inzicht dat psychosociale risico’s op het werk ruimer zijn dan dat en bijvoorbeeld ook betrekking hebben op stress en burn-out en was er nood aan een breder kader. In tegenstelling tot wat vroeger het geval was krijgt de preventie van psychosociale risico’s een belangrijke plaats toegewezen. De wetgever ging ervan uit dat met een goede arbeidsorganisatie heel wat onheil kan worden voorkomen. Niet alleen kunnen daardoor onder meer conflicten, stress en burn-out worden bestreden, maar ook pesterijen die in een aantal gevallen het gevolg zijn van een uit de hand gelopen conflict.

Uit een overzicht van rechtspraak dat werd opgesteld door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg blijkt dat slechts in een kleine minderheid van de gevallen die voor de Arbeidsrechtbanken en -hoven komen, de feiten worden erkend als  pesterijen, geweld of ongewenst seksueel gedrag. Uit dit overzicht van de rechtspraak blijkt duidelijk dat de werknemer bij een procedure voor de rechtbank meestal aan het kortste eind trekt. Rechters lijken vooralsnog zeer argwanend te staan tegenover veroordelingen op grond van de Welzijnswet.

De wetgeving betreffende de psychosociale risico’s bestaat in grote lijnen uit drie delen:

  • een algemene beginselverklaring;
  • preventiemaatregelen;
  • de bescherming van de werknemers.

Deze delen worden hierna verder toegelicht.